Çinli otomotiv devlerinin Türkiye planı netleşiyor. BYD’nin Manisa fabrikası, Chery’nin Samsun yatırımı ve MG/SAIC görüşmelerinde son durum burada.
Çinli markaların Türkiye hamlesi neden bu kadar önemli?
Türkiye otomotiv sanayisi son iki yılda yalnızca satış rakamlarıyla değil, üretim üssü olma iddiasıyla da yeniden küresel gündeme girdi. Bunun merkezinde ise Çinli üreticiler var. BYD için imzalanmış resmi yatırım anlaşması, Chery için açıklanan Samsun yatırımı ve MG’nin sahibi SAIC ile yürüyen üretim görüşmeleri birlikte okunduğunda, Türkiye’nin yalnızca bir pazar değil, Avrupa’ya açılan bir üretim köprüsü olarak konumlandığı görülüyor. Reuters’ın daha önce aktardığı gibi, Türkiye’nin AB ile gümrük birliği ilişkisi ve Avrupa’ya yakınlığı, Çinli üreticiler için stratejik bir avantaj yaratıyor.
BYD tarafında en somut proje Manisa’da
Bugün itibarıyla en net dosya BYD-Manisa yatırımı. BYD, Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım ile yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve mobilite teknolojilerine odaklanan bir AR-GE merkezi kurmayı kabul etti. Aynı anlaşma kapsamında tesisin 2026 sonuna doğru üretime başlaması ve 5 bine kadar doğrudan istihdam yaratması hedefleniyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da BYD’nin Manisa’da yıllık 150 bin kapasiteli tesis kuracağını resmi açıklamalarında teyit etti.
BYD dosyasını daha da önemli hale getiren unsur, markanın Avrupa stratejisinde Türkiye’ye verdiği ağırlık. Reuters’ın Eylül 2025 tarihli Avrupa genişleme analizinde, Türkiye’deki fabrikanın 2026’da devreye girmesinin beklendiği aktarılmıştı. Yine Reuters’ın Temmuz 2025 tarihli haberine göre şirketin Türkiye tesisinde üretimi beklenenden daha hızlı büyütmeyi planladığı ve Manisa’nın Avrupa operasyonlarında daha büyük rol oynayabileceği konuşuluyordu. Bu da Manisa yatırımını, yalnızca iç pazar için değil, Avrupa tedarik zinciri açısından da kritik hale getiriyor.
Chery cephesinde Samsun artık söylenti değil
Chery tarafında da tablo netleşmiş durumda. Anadolu Ajansı’nın 26 Mart 2025 tarihli haberine göre Chery paydaşları, Samsun’da yıllık 200 bin araç kapasiteli yeni nesil elektrikli araç ve parça üretim kampüsü ile mobilite teknolojilerine yönelik bir AR-GE merkezi kurmayı hedefliyor. Aynı haberde toplam yatırım büyüklüğünün 1 milyar dolar, doğrudan istihdamın ise 5 binin üzerinde olmasının planlandığı belirtildi. Reuters da aynı gün geçtiği haberde, Chery’nin Samsun’da 1 milyar dolarlık yatırım yapacağını ve kararın Cumhurbaşkanlığı tarafından duyurulduğunu aktardı.
Chery’nin Samsun’u seçmesinin sembolik tarafı da güçlü. Karadeniz bağlantısı, lojistik erişim ve yeni organize sanayi alanları, bu projeyi yalnızca bir fabrika yatırımından çıkarıp bölgesel üretim ve ihracat üssü haline getirebilir. Burada önemli nokta şu: BYD yatırımında imzalanmış anlaşma ve belirlenmiş takvim daha erken oluştu; Chery tarafında ise Samsun kararı artık resmi olarak açıklanmış olsa da sahadaki ilerlemenin hangi hızla gerçekleşeceği, önümüzdeki dönemin ana gündem maddelerinden biri olacak.
MG var, ama aynı masada değil
MG konusunda dikkatli olmak şart. Çünkü kamuoyunda sık sık “MG de fabrika kuruyor” cümlesi kuruluyor ama bugün itibarıyla BYD ve Chery kadar netleşmiş, kamuya açıklanmış bir yatırım kararı yok. Reuters’ın 10 Haziran 2024 tarihli haberine göre Doğan Trend CEO’su Kağan Dağtekin, Çinli SAIC ile Türkiye’de içten yanmalı ve hibrit araç üretecek bir tesis için mutabakat zaptına yakın olduklarını söylemişti. Reuters, 8 Ocak 2025’te de Doğan Trend’in SAIC ile yerel fabrika konusunda ilerleme kaydettiğini ve görüşmelerin bir sonraki aşamaya taşındığını aktardı. Ancak bu noktada hâlâ nihai yatırım kararı açıklanmış değil.
Çinli üreticiler neden Türkiye’yi seçiyor?
Bu sorunun cevabı yalnızca ucuz işçilik değil. Türkiye’nin AB ile gümrük birliği ilişkisi Çinli üreticilere Avrupa’ya daha rahat erişim imkânı sağlıyor. Buna Türkiye’nin güçlü otomotiv yan sanayisi, mevcut üretim kültürü, liman bağlantıları ve genç iş gücü eklendiğinde, ülke Çinli markalar için doğal bir sıçrama tahtası haline geliyor. Özellikle Avrupa’nın Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik tarifeleri sertleştirdiği dönemde, Türkiye’de üretim yapmak markalara yalnızca fabrika değil, stratejik koridor da kazandırıyor.
Piston Kafalar Yorumu – Editör Notu
